طیف سنجی جرمی یک روش آنالیزی است که برای محاسبه نسبت جرم به بار (m/z) یک یا چند مولکول در نمونه مورد استفاده است. این اندازه‌گیری‌ها اغلب برای تعیین وزن مولکولی دقیق اجزای نمونه، شناسائی اجزا مولکولی و اندازه گیری کمی آنها استفاده می‌شوند.
کاربردهای طیف سنجی جرمی
طیف سنجی جرمی روشی کارآمد برای روشن کردن ترکیب شیمیایی یک نمونه یا مولکول است. اخیراً، از آن برای طبقه بندی محصولات بیولوژیکی، به ویژه پروتئین ها و مجتمع های پروتئینی، در تعدادی از گونه ها استفاده شده است. معمولاً می توان از طیف سنج های جرمی برای طبقه بندی مواد ناشناخته با اندازه گیری وزن مولکولی، اندازه گیری ترکیبات شناخته شده و تعیین ساختار و خواص شیمیایی مولکول ها استفاده کرد.
با توجه به توانایی آن در تشخیص مواد، طیف سنجی جرمی برای تعیین مواد ناشناخته استفاده می شود. در آزمایشگاه های آنالیز که خواص شیمیایی، فیزیکی و بیولوژیکی مواد را مطالعه می کنند. این روش نسبت به چندین تکنیک آنالیزی دیگر ترجیح داده می شود
برخی از کاربردهای این روش در زیر آورده شده است:
کاربرد در پزشکی قانونی
امروزه آنالیز بسیاری از مولکولهای با اهمیت در پزشکی قانونی مانند سموم، اوپیوئیدها و بسیاری عوامل مولکولی دیگر که در تشخیص های پزشکی قانونی اهیمت دارد تنها با این روش قابل شناسایی می باشد.
کاربرد در دامپزشکی
یکی از روشهای بسیار با اهمیت برای شناسایی آلودگیهای آنتی بیوتیکی و سموم در گوشت ماکیان و آبزیان و دامها روش مس اسپکترومتری می باشد. درجه بندی گوشتهای سبز (گوشتهای ارگانیک) در حال حاضر توسط این روش انجام می پذیرد.
کاربرد در آنالیز دارویی و صنعت داروسازی
صنایع دارویی از جمله مشتریان دایم این دستگاه می باشند. در حال حاضر دقیقترین دستگاه مورد استفاده در آنالیزهای دارویی دستگاه مس اسپکترومتری می باشد. شرکتهای دارویی موظفند داروهای تولیدی خود را در مراحل مختلف توسط این دستگاه مورد آنایز قرار دهند و از توزیع مناسب دارو در بدن و نیز پایداری آن اطلاع حاصل نمایند.
کاربرد در ورزش
مس اسپکترومتری یک روش بسیار دقیق در تشخیص دوپینگها می باشد. در حال حاضر بسیاری از این آزمایشات به خارج از کشور ارسال می گردد و از این حیث هزینه زیادی را به کشور تحمیل می نماید.
کاربرد در تحقیقات مولکولی
این دستگاه از دیرباز در شیمی مور استفاده بوده است. در سالهای اخیر کاربرد این دستگاه در بیولوژی مولکولی به شدت افزایش یافته است. حوزه بسیار پیشرفته ای در بیولوژی مولکولی تحت عنوان بیولوژی اومیکس با زیر شاخه هایی مانند پروتئومیکس و متابولومیکس و … بیشترین استفاده را از این دستگاه می نمایند
کاربرد در پزشکی
این دستگاه به دلیل قدرت آنالیز همزمان تعداد بسیار زیاد مولکولهای بیولوژیک کاربرد فوق العاده ای در پزشکی و تشخیص بیماریها، در غربالگری بیماریهای مادرزادی و تشخیصهای سریع پیدا کرده است. اخیرا نوع خاصی از دستگاه مس اسپکترومتر در تصویر برداریهای مولکولی به کارگرفته شده که می تواند در تشخیص سلولهای سرطانی مورد استفاده واقع شود.